این چیزی نبود که سی و چهار ساعت قبل از سفر باید می فهمیدم .

یک وقتی هم به توییتر پناه بردم . همین جوری بی هدف می خواندم و می آمدم پایین . بعد حالم گرفته شد . تلاش آدم ها برای بامزه بودن خیلی رقت انگیز بود . انگار مسابقه ست . یک جمله را نمی توانند بی هیچ تلاشی برای خنداندن بنویسند . 

مثل اینستاگرام . تلاش آدم ها برای این که زندگی ملال آورشان را توی بسته بندی ِ خوش رنگ ِ ما خیلی کول و باحالیم ، تحویل دهند ، حقیقتا آدم را دلزده می کرد . کول و باحال ؟ متاسفم اما شما هیچ کوفتی نیستید . بشر کلن موجود رقت انگیزی ست . یک دست و پا زدن بی پایان است برای دیده شدن . که با وجود هفت میلیارد آدم ، اصولا تلاشش با شکست مواجه می شود . 

نمی خواهم روده درازی کنم . نه چون کار دارم . اتفاقا تا پروازم سی و چهار ساعت مانده و من هیچ ایده ای ندارم که این سی و چهار ساعت را چطوری سپری کنم . دو ساعتش را توی فرودگاه خواهم بود . دو ساعتش را توی ترافیک که مهم نیست . چون داریم می رویم سفر و هیچ چیز کام مان را تلخ نخواهد کرد . تا فرودگاه آهنگ گوش می دهیم و حرف می زنیم و توی راه یادمان می آید که هدفون مان را جا گذاشته ایم . لعنتی .  

دو ساعتش را توی بانک دنبال ارز دولتی می دویم که نود هزار تومان سود کنیم . آخه نود هزار تومن ؟ همین ؟ 

کسی خانه نیست . من زنگ می زنم به خاله نوشین . بعد نوشین می گوید سلام ! من می گویم اشتباه گرفته ام ببخشید و گوشی را می گذارم . اِ نوشین بود که ! اما حوصله ندارم دوباره زنگ بزنم و بگویم این نوشین را با آن نوشین اشتباه گرفته بودم . ها ها ها ! دیگه چطوری ؟ من هیچ حرفی با نوشین ندارم . اصلا برایم مهم نیست دیگه چطور است . شماره اش را پاک می کنم که دوباره اشتباه نکنم . همان جا شمارهء نیما را هم پاک می کنم چون دیدن شماره اش ناراحتم می کند . من چهل دقیقه حرف زده ام و حرف زده ام و حرف زده ام تا به یکی حالی کنم من با نیما هیچ وقت هیچ ارتباطی نداشته ام و آخرش هم زیر بار نرفته چون آدم احمق را نمی شود عوض کرد . همیشه احمق می ماند . آن هم توی سی سالگی . و بهتر است آرامش احمق های سی ساله را به هم نزنیم و اجازه دهیم توی حماقت و جهالت شان بمانند و بمیرند . 

سعی می کنم ذهن خودم را به چیز های بیهوده مشغول کنم تا نیما یادم برود . تا زمان بگذرد . مثلا فکر می کنم برای نمایشگاه کی را دعوت کنم ؟ ( سلام غزال ) یا چی بپوشم ؟ یا مثلا فکر می کنم وقتش نشده پمپ بادم را سرویس کنم ؟ به پمپ باد ِ تنهام فکر می کنم که افتاده توی سوله و آن ها هیچ برای شان مهم نیست که تمیزش کنند . اصلا از این که وسایلم را رها کرده ام توی سوله راضی نیستم . سعی کردم یک چیز هایی را یک جاهایی قایم کنم اما فایده ای ندارد . من خودم دو بسته چسب چوب کش رفتم و بابتش متاسف هم نبودم چون باید کارم راه می افتاد . آن ها وقتی چوب های من را برداشتند بابتش متاسف بودند ؟ 

ممم … آدم چرندی بودم . اخلاقم را رفتار های دیگران تعیین می کرد . و خوب بهتر بود به احمق ها فکر می کردم تا به این حقیقت تلخ دربارهء خودم که غمگینم می کرد .

چرا تمام تهران را شیروانی نکردند ؟ آدم همین جوری که توی ترافیک آدم ها راه باز می کرد نگاه می کرد به شیروانی ها و خیالش راحت بود که چند قدم دوتر ، پشت این خانه ها دریاست و کیف می کرد از نبودنت .

ساعت ده صبح بود و من دلم زرشک پلو با مرغ می خواست . از فرط گرسنگی . لوس و بد غذا و بد ادا . دیشبش شام نخورده بودم ، صبحش صبحانه . رسیده بودم به آن مرحله از گرسنگی که دیگر ادا در می آوری . فقط همان که دلم می خواهد . آدم وقتی مامانش دم دستش نیست نباید دلش زرشک پلو بخواهد . حالا اگر خانه بودم ، همین ساعت ها مامان می پرسید غذا چی درست کنم و من می گفتم نمی دانم . چرا من نمی دانستم و مامان باید می دانست ؟ مامان سعی می کرد مهربان باشد و من هی ادا در می آوردم و خلقش را تنگ می کردم . این جور آدمی هستم من . همه را کلافه می کنم و بعد دراز می کشم روی مبل و افسوس می خورم . 

قبلش گفتم من کنار پنجره می نشینم . اگر خواهره بود این حرف معنا داشت . اما شک داشتم این ها بفهمند که قانون این است ؛ « هر کی زودتر گفت » یا اگر هم بدانند خیلی بهش احترام بگذارند . در حالی که این قانون خیلی قانون مهمی ست . از همین حالا دغدغه ام بود . صندلی کنار پنجرهء هواپیما و زرشک پلو با مرغ . 

دراز کشیده بودم روی مبل بزرگه . از این مبل بزرگه این جا شمال است . شیروانی خانهء بغلی پیداست و آسمان یک کمش  و چند قدم که بروی زمین ماسه ای می شود و می رسی به دریا . بلند نمی شدم از جام . دراز کشیده بودم همان جا و به ابری آسمان نگاه می کردم و باد می آمد . تابستانِ کرشت تمام شده بود . بیچاره شماها که توی شلوغی تهران تابستان تان تا آبان تمام نمی شود . بلند نمی شدم که خیالِ دریا هم تمام نشود . کافی بود ارتفاع بگیری یک کم که همه چیز تبدیل به ساعت ده صبح یک جمعهء ملال آور کرشت شود . 

یک کم ارتفاع گرفتم و درخت ها را دیدم که باد تکانشان می داد . یادم آمد تو نیستی و کیف کردم از نبودنت . برگشتم پایین و روی شن های ساحل قدم زدم . کاری که حالم را خوب می کرد . دیگر کسی را کلافه نمی کردم . از کسی بدم نمی آمد . سفر در راه بود و من دست هام باز ِ باز ، تا جهان را در آغوش بگیرم .  

Harun Farocki | 1969

"How can we show you napalm in action? And how can we show you the injuries caused by napalm? If we show you pictures of napalm burns, you'll close your eyes. First you'll close your eyes to the pictures. Then you'll close your eyes to the memory. Then you'll close your eyes to the facts. Then you'll close your eyes to the entire context."

Zbignew Libera

آدم فکر می کند هر جا برود از این جا بهتر است . اما بدبختانه خود نکبتش را هم با خودش می برد و گریزی نیست .

از استانبول شروع می کردم . برنامه ام این بود . بعد باید می رفتم بیروت . هر جای این دنیا که تو توی یکی از کوچه هاش نباشی . نه که این همه ازت بیزار شده باشم . اما دلم می خواست بدانم دنیا جای خیلی خیلی بزرگی ست که هفت میلیارد آدم دارند توش زندگی می کنند . وقتی آمدم بنویسم هفت ملیارد ، نوشتم هفت ملیون . هفت ملیون برای من عدد بزرگی ست . کافیست . گفت و گو ندارد که هفت میلیارد بی نهایت است . و تو اشتباه ترین ِ این بی نهایتی . 

می خواستم توی ساحل های دیگری قدم بزنم جوری که باد بوزد لای موهام . و لبخند آدم های دیگری را تجربه کنم که حتی زبان شان را نمی فهمم . اما به گوش من زبان شان آوای قشنگی دارد . 

چهار و بیست و هفت دقیقهء سوله بود . بوی چوب روسی می آمد که شبیه سوغاتی فروشی های سر راه شمال . اما من دلم شمال نمی خواست . شمال یک جای دیگری را می خواست . نه شمال عرق خوری های یواشکی . 

دلم می خواهد بروم جایی که هر چهار سال یک بار شروع نکنم به سخنرانی که صندوق رای فلان . چون به نظر من خیلی واضح است که صندوق رای فلان و این همه  جامه دریدن و وسط میدان ونک دلقک بازی در آوردن ندارد . من وقتی داشتم از رای دادن به روحانی دفاع می کردم خیلی خسته بودم . می توانم فکر کنم که داشتم از دموکراسی ، از آینده ، از امید و از خیابان های سبز دفاع می کردم . اما ته دلم می دانستم دارم به کسی رای می دهم که قبولش ندارم . من توی شیرودی ، میان هزاران نفر تو را دیدم . تو هم مرا . ما هر چی می گذرد پیر تر و دروغ گو تر می شویم . وقتی روحانی از حصر می گفت فریاد می زدم و می دانستم این مرد نمی تواند رئیس جمهور من را به خیابان بیاورد . می دانستم این آخرین فریاد های من است . دیگر هیچ خیابانی فریاد های ما را نخواهد شنید . بعد از ظهر پیروزی همه توی خیابان بودیم  . می دانستیم روحانی رای آورده با این همه منتظر بودیم تا اخبار نتایج را رسما اعلام کند . خیابان انقلاب ،  نزدیک چهار راه ولیعصر ، حوالی غروب ، من و همهء آدم های خرداد هزار سال پیش . راه می رفتیم و منتظر بودیم تا فریاد بزنیم . آخرین فریاد های دونده های خستهء خیابان های هشتاد و هشت . صدای رادیوی ماشین ها بلند بود . یک نفر داد زد اعلام کردن . اعلام کردن . روحانی رای اوورده . یا حسین ، میر حسین گویان سرازیر شدیم سمت ولیعصر . و این شعار چقدر شیرین است . انگار چهار سال پیش . انگار رادیو اعلام کرده بود موسوی رای آورده . جمعیتی که تا ونک ادامه داشت . زنگ می زدیم به آن ها که رفته بودند . میشنوی فراز ! پیام ما روشنه ، حصر باید بشکنه . 

شب پیروزی روحانی نمی خواستم برگردم خانه . می خواستم بنشینم توی خیابان ، همان جا وسط خیابان ولیعصر . هوا را از من بگیرید خیابان را نه . می دانستم امشب آخرین شب خیابانی ماست . 

من از آینده ، از امید ، از خیابان های سبز دفاع نمی کردم . فقط از این که بروم توی کافه و ببینم روی قیمت منو ها برچسب خورده و قیمت جدیدی نوشته شده خسته بودم . توی سرعت افزایش قیمت ها حتی منوی جدید نمی زدند . با ماژیک سیاه قیمت قدیمی را خط می زدند و قیمت تازه می نوشتند . کج سلیقه ها . 

پنج و پنج دقیقهء سوله است . 

من اصلا فیلم نمی بینم .

دارد با صدای بلند فیلم می بیند . سولهء به این بزرگی ، صدای فیلمش همه جا را برداشته . از آهنگ صدای آدم ها می فهمم که فیلم آزار دهنده ای ست . یکی توی مخمصه افتاده . می پرسد اذیت نمی شوم ؟ می شوم . اما نمی گویم . نه‌ ! ردیفه . چی ردیفه ابله ؟ چرا دروغ می گویم ؟ فکر می کنم خودش اذیت نمی شود این جوری تکه پاره یک فیلمی را از صبح تا شب با صدای بلند ببیند ؟ من فیلم را یک سره می بینم ، شب . 

عصر تر می پرسد که اذیت نمی شوم فریدون فروغی بگذارد . می شوم . من از هیچ آهنگی  به اندازهء آهنگ های فریدون فروغی و داریوش اذیت نمی شوم . خودشان اذیت نمی شدند این همه ناله می کردند ؟ دنیا به اندازهء کافی قشنگ و بزرگ نیست که آدم در وصفش دو تا کلام زیبا بسراید ؟ ما اگر این جا ناله می کنیم دلیل داریم . چون با کون به دنیا آمدیم . شما چی ؟ می گویم نه ! من چرا زندگی را این همه زهر مار خودم می کنم ؟ من چرا بلد نیستم به آدم ها حرفم را بفهمانم ؟ چرا انقدر چاپلوس و همه را تایید کنم ؟ از چی می ترسم ؟ 

از نوشته های چطوری با بچه ها برخورد کنیم ، چطوری با دست فروش ها برخورد کنیم و فلان تعجب می کنم . هیچ وقت تا آخر نمی خوانمشان . یعنی یک عده ای هستند که دارند فکر می کنند چطوری با بچه ها برخورد کنند ؟ برای منی که هنوز نمی دانم چطوری با دوستانم برخورد کنم خواندن این مطالب زیاده کاری ست . من دوستی دارم که وقتی هجده ساله بودیم با هم آشنا شدیم . دوستی ما بالا و پایین زیاد داشته . اما هنوز بلد نیستیم با هم حرف بزنیم . این تنها دوستی بلند مدت من است . اسم رابطهء ما دوستی نیست . نمی دانم چیست . کثافت کاری ست .

اگر هنوز بعد از سال ها با کسی معاشرت می کنم یعنی فامیل است . یعنی مجبوریم . وگرنه من دوستی بلند مدت ندارم . حالا که دوستی کوتاه مدت هم ندارم . اصلا واژه دوست برایم معنا ندارد . 

دلم می خواست مثل دختر بچه ها با بچه های پارک دوست می شدم . اسمت چی بود راستی ؟ 

دوستی را فاصله تعیین می کرد . وقتی داشتیم اسکیت های مان را از پای مان در می آوردیم ، قرار می گذاشتیم سه شنبه صبح برویم استخر . اما حالا تنهایی از پارک بر می گردم و فکر می کنم فردا بروم استخر چون هیچ چیز به بخشندگی و مهربانی آب نیست .  

شهری که تو قسمتی از خاطراتش نباشی .

من هیچ وقت اولیِ کسی نبودم . همیشه یکی قبل از من بوده که زیباتر بوده ، قشنگ تر می خندیده ، خوب می رقصیده . من دومی و سومی و دهمی معمولی آدما بودم . بوسه های مستی و دوست دارمای گفتیم که گفته باشیم . همونا که هستن که باشن . اولی که مهم ترین بوده نشد ، چرا این یکی نه  ، بهر حال هابیای مشترک که داریم . ها ها . من بعد از اولیم این شکلی بودم . چه مهمه ؟

من تمام این سال ها کسی رو دوست داشتم که دوستم نداشت . همیشه فکر می کردم یه جای کار می لنگه . همهء صبایی که تو خونت از خواب پا می شدم و می دونستم جای من این جا نیست . گذشته ای که هیچی ازش نمی دونستم . ای کاش گذشته مون رو برای هم تعریف کنیم . نه دیر . نه این همه دیر . انقدر دیر که حتی نمی شه افسوسشو خورد . 

من تمام زندگیم رو دنبال نشونه ای از تو زیر و رو کردم . باید یک یادگاری از تو باشه . نبود . همین که هیچ یادگاری از تو نداشتم یعنی یه جای کار می لنگید . اما کجا ؟ فقط کلماتی بود که گاهی بهشون بر می خوردم و جای زخمم درد می کرد . یه زخمی ته ته قلبم که خوب نشد . که خوب نشه و یادم بمونه با خودم چی کار کردم . که ای کاش تو هم یادت بمونه با من چی کار کردی . که حتی این ای کاشم هم تلخ و مبتذله . 

حالا هفت سال گذشته از تو و همه چیز تموم شده . خیلی سخته . آدم هی فکر می کنه به هفت سال پیش ، به قبل تر ، به کافه گودو ، به همایون غنی زاده . فکر می کنه از کجا شروع کنه و هیچی یادش نمیاد . صبح از خواب پا میشه و فکر می کنه به چی فکر کنه و هیچی . هفت سال پیش زندگی چه شکلی بود ؟ هفت ساله اشتباهی به کسی فکر کرده که قسمتی از زندگیش نبوده . قسمتی از فکراش ، آرزوهاش . هفت سال مبتذلِ تکراری . 

دارم به رفتن فکر می کنم . رفتن شبیه من نیست . این شهر همیشه شهر من بوده با این که شهر من نبوده . اما چرا باید توی خیابونایی قدم بزنم که تو هم قدم می زنی ، که یه روز اشتباهی با هم قدم می زدیم ؟ به کافه هایی نرم که با هم می رفتیم ؟ من از این شهر دلگیرم که منو پیش از اون که بمیرم به گوری گمنام بدل کرد . * من که آدم یک جا موندن و پوسیدن نبودم . چی شد که این جوری شد ؟ برم جایی که آفتابش به من بتابه و به تو نه . جایی که دریا داشته باشه . جایی که شباش بشه روی تخت مامان با خواهره دراز کشید و حرف زد . این شهر با تو شهر من نیست .  

گاهی فکر می کنم شاید یه جای دنیا ، کسی منتظرم باشه . کسی که بوسهء من اولیش باشه . شایدم نه . چه مهمه ؟ مهم آفتابه و دریا . مهم سی سالگی با شکوه منه که تو راهه بی تو . 

* از رضا براهنی که می نویسد : « تهران تو را پیش از آن که بمیری به گوری گمنام بدل کرد »